Bombardementen
a
a

         De ramp van Heusden - nacht van 4 op 5 november
a
a

Verschillende burgers zijn op hun post die nacht. Daar is ook de heer Schmiehausen bij, die als ambtenaar van de distributie de wacht hield bij de voor de Duitsers verborgen gehouden levensmiddelen, die onder andere ook in de raadszaal waren verborgen. Ondanks de goede verstopplaatsen vond men het toch nodig iemand de wacht te laten houden.

De heer Schmiehausen, ambtenaar bij de distributie


De nacht van zaterdag op zondag is het de beurt van Schmiehausen. Om ongeveer twee uur hoorde hij een zware klap, niet ver van het raadhuis. Zouden de Duitsers toch de boel gaan opblazen? Een onrustig gevoel maakt zich van hem meester. Enkele minuten later hoort hij drie Duitsers de binnentrappen van het raadhuis beklimmen. De spanning wordt hem teveel en hij besluit de Duitsers beneden op te wachten. Heel spoedig zijn zij terug: "Ja, alles is richtig hier", zeggen zij geruststellend, "maar zorg dat je wegkomt!". En hij zorgt dat hij wegkomt.... Slechts één minuut later gebeurde het!

Ook slager H. Leyten van de E.H.B.O. ploeg inspecteert met enkele anderen om de twee uur de kelders. Het komt met regelmaat voor dat medische hulp nodig is in de kelders. Ook hij heeft om twee uur de doffe dreun gehoord en tot zijn onsteltenis gezien, dat de toren van de Hervormde Kerk is opgeblazen door Duitse vernietigingstroepen. Persoonlijke ongelukken deden zich hierbij niet voor.
 

Slager H. Leyten

 
Even later loopt Leyten naar het stadhuis, waar hij buiten enkele jongens aantreft, die de benauwdheid van de kelder even zijn ontvlucht. Hij begint een gesprek met ze, maar dan komen plotseling drie Duitsers voorbijsnellen. "Donnerwetter, im Keller", schreeuwen ze! Vier mensen snellen de schuilkelder onder het raadhuis in maar een van hen zal over enkele ogenblikken niet meer in leven zijn!

De heer van Beynen van de luchtbeschermingsdienst is die dag nog in de raadhuiskelder geweest. Er hing een benauwde, klamme atmosfeer. Moeders, kinderen en babies lagen dicht opeen. Het was er eigenlijk veel te vol, bijna tweehonderd mensen leefden hier onder heel primitieve omstandigheden. Dhr. Verschuur had aangedrongen op een gedeeltelijke overplaatsing naar andere kelders, maar niemand voelde daar voor. Men had hier nu eenmaal zijn eigen hoekje gemaakt en voelde zich hier veilig. Van Beynen weet zijn moeder over te halen naar de kelder van de bierbrouwerij te gaan.

De heer Van Beynen


Ze was heel kwaad geweest. "Nu zie je eens, als de kinderen groot zijn, dan doen ze dat met je!" Maar het redde haar het leven!

Die avond is van Beynen op dokteradvies even naar bed gegaan, want hij had al dagen niet geslapen. Om twee uur schrok hij wakker van de instorting van de kerktoren. Van slapen kwam niets meer. 's Middags had hij nog tot een paar ruziënde mannen in de raadhuiskelder gezegd: "Bidt maar liever, jullie weten niet wat God nog over ons brengen kan!" Nu wist hij het zeker, ook de stadhuistoren zal vallen. Als hij op weg gaat naar de raadhuiskelder lijkt het alsof er iemand naast hem loopt, die hem waarschuwt: "Ga niet naar het stadshuis!"

Het oude 16e eeuwse raadhuis van Heusden.

De Duitsers zitten in het nauw, de geallieerde legers zitten hun op de hielen en als laatste wanhoopsdaad vernietigen ze de prachtige oude torens langs de frontlinie. Ook de raadhuistoren van Heusden moest er aan geloven! Het blijkt ook wel, dat het hen niet hindert, dat tientallen mannen, vrouwen en kinderen daarbij gevaar lopen.

Amateuropname op de ochtend na de explosie. Veel mensen liggen op dat moment nog onder het puin bedolven.

Om ongeveer tien voor half drie scheurt een geweldige explosie de nacht en dreunt enkele seconden voort in de grond en de kelderverblijven van het stadje Heusden. Met een daverend geweld stort het sierlijke torenbouwwerk van Heusdens raadhuis naar beneden.

Een beroemd stukje Heusden. Het pad langs de protestantse kerk met de oude bestrating en historische muren. Op de achtergrond was het oude raadhuis te zien.


De klokken en bellen van het carillon, die de bevrijding zouden bejubelen, storten met schrille en doffe klanken in de lawine van stof en puin. Ook het dak en de gewelven storten in. De dikke buitenmuren verstevigd met balken en zand storten naar binnen. Muren, balken, glas, stenen, zand en stof vallen neer op de volwassenen, kinderen en zuigelingen in de schuilkelder van het raadhuis. Na dit rampzalige ogenblik is het stil in Heusden. Geen mens is op straat. Ook in de ruïne is het stil, het is de stilte van het graf... Een muur van stof hangt boven de puinberg.

Op deze lege plek stond eens het fraaie stadhuis van Heusden, dat in de nacht van 4 op 5 november 1944 door een Duits Sprengkommando werd opgeblazen, terwijl tweehonderd burgers dachten er veilig te zijn


 Dit monument is geplaatst op de plek waar de slachtoffers van deze oorlogsmisdaad om het leven kwamen


 Tekst op de gedenksteen die deel uitmaakt van het monument in Heusden.







© Sion Soeters 2002 - 2013









 Contact

 Credits

Gastenboek

 Disclaimer

 Home