|
Rookende puinhoopen uitgebrande huizen, onbegaanbare straten, totale verwoesting, - dat is het beeld van een Rotterdamsche stadswijk na het bezoek van Engelsche vliegers. Een volksbuurt, dicht bewoond, bestaande uit hooge huizen met groote gezinnen, is ten slachtoffer gevallen aan een zinneloos bombardement. Om ongeveer half twee loeiden de sirenes en na korten tijd verschenen eskaders vliegtuigen boven de stad, die hun bommen zonder erbarmen over de burgerbevolking uitstrooiden. Talrijke woonhuizen kregen voltreffers, andere werden in lichterlaaie gezet. De ellende was onbeschrijfelijk. Rook en stofwolken hingen nu, waar even tevoren nog alles rustig en vreedzaam was. Oogenblikkelijk kwamen politie, brandweer en luchtbeschermingsdiensten in actie en binnen korten tijd kon het goed georganiseerde opruimingswerk een aanvang nemen. Vooral de brandweer stond voor een uiterst moeilijke taak. Op sommïge plaatsen brandden meerdere panden in één straat. Uit de ramen, die door de exploisies waren verbrijzeld, woeien gordijnen, die door rondvliegende vonken vlam vatten. Zoo sloeg het vuur over van pand tot pand, van blok tot blok. De Nederlandsche brandweer, op uitmuntende wijze bijgestaan door de Duitsche brandweer werkte uren lang op volle toeren en gistermorgen vroeg kon men eindelijk zeggen, het vuur geheel onder de knie te hebben. Belangrijke medewerking verleende voorts nog de brandweer van andere plaatsen, o.m. die uit Den Haag. Ook de Geneeskundige Dienst werkte onder hoogspanning. Met eigen gerequireerde auto's reed men de doden en gewonden naar de ziekenhuizen. Het bleek, toen men de droeve balans opmaakte, dat ruim 180 personen waren gedood, terwijl voorts ruim 400 personen in de ziekenhuizen werden verbonden; van hen waren 250 zoo zwaar gewond, dat zij ter verpleging moesten worden opgenomen. Talrijke andere gewonden werden op straat door dokters en verpleegsters en bij de hulpposten behandeld. De getroffen huizen waren gedeeltelijk van vier verdiepingen en werden in hoofdzaak bewoond door gezinnen met veel kinderen, waardoor het groot aantal dakloozen is te verklaren. Gelukkig heeft zich geen paniek voorgedaan. Deskundige hulp was zoo spoedig aanwezig, dat de bevolking zich wist te beheerschen en de uittocht uit de stad, die den heelen middag en avond heeft voortgeduurd, had dan ook een ordelijk verloop. Heele families trokken te voet of in wagens of karren, de schamele bezittingen die zij hadden weten te redden met zich voerend als een triest beeld van namelooze ellende de stad uit naar familie of bekenden elders. Talrijke woningen, die gevaar liepen dgeyaar in te storten of door het vuur te worden aangetast, werden in allerijl ontruimd en met gerequireerde auto’s werd het huisraad zoo snel mogelijk naar elders vervoerd. De duizenden dakloozen hebben den Evacuatiedienst voor een zware opgave gesteld. Er diende zoo spoedig mogelijk voor onderdak en voeding te worden gezorgd. Noodtehuizen en scholen, die voor noodgevallen waren bestemd werden in orde gebracht, terwijl andere scholen en gebouwen, o.m. het Capitoltheater en de Rivièrahal werden ingericht om de menschen onder te brengen. 's Avonds waren dan ook alledakloozen voorloopig onder dak gebracht. Velen hebben evenwel zelf voor onderdak gezorgd door bij familie, kennissen of welwillende burgers aan te kloppen. Anderen hebben de stad verlaten om zich in een andere plaats vestigen. Behalve de Evacuatiedienst heeft de Nederlandsche Volksdienst uitnemend werk verricht. Deze dienst zorgde voor, de voeding en andere hulpmaatregelen; thans is wel gebleken, dat deze dienst haar naam met eere draagt: te bestaan louter en allen voor het welzijn van ons volk.
Veel werk hebben ook de politie, de Duitsche politie en Duitsche militairen verricht, terwijl de W.A. en N.A.D. vooral voor het regelen van het verkeer en het maken van de afzettingen pataat waren. Daarnaast hebben de gemeentelijke hulpdiensten en de leden van de vrijwillige luchtbescherming prachtig werk gedaan, terwijl talrijke andere personen hun hulp vrijwillig kwamne aanbieden. Treffende staaltjes van burgerzin en kameraadschap zijn getoond, die politieke vooroordeelen volkomen uitwichten. Tenslotte zij gememoreerd, dat 150 Haagsche politieagenten en de leden van de Technische Noodhulp, een organisatie bij een ramp als deze van onschatbare waarde aan het reddingswerk een belangrijk aandeel hebben genomen. Toen wij gistermiddag met een groot gezelschap Nederlandsche journalisten onder leiding wan den Beauftragte van den Rijkscommissaris te Rotterdam, dr. C. Völckers, de plaats waar al dit onheil over onze stad kwam nog eens bezochten trof ons nu nog slechts de resten van muren, de geraamten van huizen staan en het laatste opruimingswerk in de puinhoopen werd verricht, het huiveringwekkende van deze schennis te erger. Slechts, enkelen zochten nog, vermisten ondergingen hier in deze leege woestenij, de zware beproeving van de onzekerheid. Een echtpaar, menschen op leeftijd al, komt voorzichtig naderbij bij een pand dat een voltreffer heeft gekregen. En dicht kunnen zij er niet bijkomen, want de hooge panden er om heen zijn volkomen uitgebrand en het gevaar voor instorting is niet gering. De vrouw heeft vreemd droge oogen, de man beheerscht zich wat meer. Bij de rookende puinhoop, die eens een groentenwinkel was. kan zij zich niet meer bedwingen en barst in snikken uit. En dan komt het verhaal. De getrouwde dochter woonde hier met haar man en twee kinderen. De kinderen zijn gered, maar het echtpaar wordt vermist. De kans is groot dat zij onder het puin bedolven liggen. Koortsachtig wordt er hier geruimd. Maar de oude menschen kunnen geen hoop meer koesteren, hun verwanten nog eens levend terug te zien.... Namelooze ellende, verwoesting en onzegbaar leed.... Dat is _het gevolg van den , menschonteerenden, volkomen zinloozen bomaanval, hier gepleegd door vliegers van een land, dat zich “bondgenoot" noemt. De hemel verhoede, dat zij zich hier nog eens laten zien! Dr. Völckers' mededelingen Dr. Völckers vertelt ons tijdens den rondgang, dat de aanval, die Woensdagmiddag omstreeks kwart over een geschiedde ten hoogste vijf minuten heeft geduurd. Zijn woning, die op ten minste een kilometer afstand ligt, schudde onder de hevige explosies. Heel even ging het licht uit en weer aan. Kort daarop zag men een reusachtige stofwolk boven het getroffen stadsdeel opstijgen, spoedig vermengd met zware rookwolken. Een krachtige wind wakkerde de vlammen aan die tengevolge hiervan ook de niet getroffen huizen aantastten. Practisch werd de geheele wijk met ondergang bedreigd. Ongeveer een uur na den inslag waren alle hulpdiensten ter plaatse in actie: Duitsche weermacht, luchtbescherming, brandweer, technische noodhulp en niet te vergeten wehrafdeelingen der N.S.B., die zich zeer verdienstelijk hebben gemaakt. Ook het Deutsche Feuerschutzregiment voor havenbewaking verleende hulp, voorts werd de Haagsche brandweer ter assistentie geroepen. Later op den dag liet men nog 150 politiemannen uit Den Haag aanrukken om de nieuwsgierigen op een afstand te houden. Omstreeks vijf uur in den middag stond alles nog in lichterlaaie, des avonds werden eenige huizen opgeblazen om het vuur een grens te stellen. Hoewel des nachts hier en daar nog een hel schijnsel viel waar te nemen, is, het voor mijn gevoel - aldus dr. Völckers - een wonder, dat de brandweer het vuur bij zoo straffen wind zoo snel meester is kunnen worden. Een oogenblik, aldus vervolgde hij hebben we nog overwogen de heele wijk te evacueeren. In een school werd een centrale evacuatiepost ingericht, andere scholen als hulpposten in gebruik genomen. Gisteravond werden daar 9000 liter door de centrale keuken bereid warm eten uitgereikt, vandaag is deze hoeveelheid opgevoerd tot 18.000 liter. De vele zwaargewonden worden uitstekend geneeskundig verzorgd. De geneesheeren, aldus dr. Völckers, hebben zich onder deze, omstandigheden volledig ingezet. Wij vernamen voorts nog, dat de Rotterdamsche W.A. zich duchtig heeft geweerd. Zij richtte het heerbankwartier als hulphospitaal in. Ook de Nederlandsche Rijksbrandweer heeft voortreffelijk, werk geleverd.
|
Straten na 31 maart